hoeveel schade doet zand aan zonnebrilglazen als je ze afveegt

Zand afvegen van zonnebrilglazen: veel meer schade dan je denkt

Zand afvegen van je zonnebrilglazen is een van de snelste manieren om blijvende krassen te veroorzaken. Zelfs één enkele veegbeweging met een zandkorrel op het glas kan microscopische tot zichtbare krassen achterlaten die niet meer te herstellen zijn. De schade is afhankelijk van het type glas, de coating en de grootte van de zandkorrels.

Waarom zand zo schadelijk is

Zand bestaat voornamelijk uit kwarts (siliciumdioxide), een mineraal met een hardheid van 7 op de schaal van Mohs. Glas heeft doorgaans een hardheid van 5 tot 6, en kunststof brillenglazen (polycarbonaat of CR-39) scoren zelfs maar 2 tot 3 op die schaal. Dit betekent dat zandkorrels letterlijk harder zijn dan je brillenglazen en er dus moeiteloos in kunnen krassen.

Als je een zandkorrel over je glas veegt, werkt dat als schuurpapier. Eén korrel kan al een kras achterlaten van 0,5 tot enkele micrometers diep. Dat klinkt minimaal, maar zelfs krassen van 1 micrometer zijn zichtbaar als licht er schuin op valt, en ze verstoren de helderheid van je zicht.

Wat er precies gebeurt met de coating

Moderne zonnebrilglazen hebben vaak meerdere dunne coatings: een antireflectielaag, een UV-beschermingslaag, en soms een hydrofobe (waterafstotende) laag. Deze coatings zijn slechts 0,1 tot 0,5 micrometer dik. Zand beschadigt deze coatings als eerste, nog voordat het het glas zelf raakt. Eenmaal beschadigd verliest de coating zijn functie en ontstaan er wazige plekken of regenboogachtige vlekken op het glas.

Praktijkvoorbeeld: strand versus stadsomgeving

Op het strand zijn de omstandigheden extra gevaarlijk. Zandkorrels aan het strand zijn scherper dan stadsstof, hebben een diameter van 0,063 tot 2 millimeter, en bevatten vaak ook schelpenresten met scherpe randen. Eén veegbeweging met een T-shirt of zelfs een microvezeldoekje dat zand bevat, kan tientallen microscopische krassen tegelijkertijd veroorzaken.

In een stadsomgeving is fijnstof (PM10 of PM2,5) minder agressief, maar ook stadsstof bevat kwartskristallen die schade kunnen aanrichten.

Hoe duur is de schade?

Krassen zijn niet te repareren. Een nieuw glas laten slijpen of een compleet nieuwe zonnebril kopen kost al snel tussen de €30 en €300, afhankelijk van het merk en de glazen. Bij merkbrillen van Ray-Ban, Oakley of Persol liggen vervangglazen al snel tussen de €50 en €150 per stuk.

Hoe moet je zonnebrilglazen dan wél reinigen?

1. Spoel eerst af met water – Gebruik lauwwarm water (geen kokend water, want dat beschadigt coatings) om los zand en stof weg te spoelen vóór je iets aanraakt.
2. Gebruik een brillenspray – Een speciale brillenreinigingsspray helpt zanddeeltjes los te weken.
3. Gebruik een schoon microvezeldoekje – Zorg dat het doekje vrij is van zand of stof. Een vervuild doekje is net zo gevaarlijk als een T-shirt.
4. Dep, veeg niet – Deppen is altijd veiliger dan vegen, omdat je zo minder wrijving uitoefent.
5. Bewaar je bril altijd in een hardcase – Een hard brillenetui beschermt je zonnebril tegen zand en stof wanneer je hem niet draagt.

Conclusie

Zand afvegen van je zonnebrilglazen zonder ze eerst af te spoelen is vrijwel altijd schadelijk. De combinatie van de hardheid van kwarts, de kwetsbaarheid van brillencoatings en de kracht van een veegbeweging maakt dat zelfs één keer afvegen zichtbare schade kan veroorzaken. De investering in een brillenspray en een schoon microvezeldoekje – samen al verkrijgbaar voor minder dan €10 – is een stuk goedkoper dan het vervangen van je glazen.